3. Wat betekent AI voor zorgorganisaties?

Handreiking voor bestuurders

De opmars van AI gaat snel – ook in de zorg. Dat heeft ingrijpende gevolgen; AI raakt vrijwel alle vakgebieden binnen de zorg. Dat betekent niet dat bestaande werkwijzen overal direct moeten worden losgelaten, maar wel dat van zorgprofessionals én bestuurders wordt gevraagd zich actief te verhouden tot deze technologische ontwikkeling. ‘Aan de slag gaan met AI’ gaat daarbij verder dan het incidenteel toepassen van nieuwe systemen. Het vraagt om inzicht in mogelijkheden en beperkingen, om bewuste keuzes en om duidelijke kaders.

We moeten af en toe goed gecontroleerde risico's nemen. Dat is hoe we al eeuwenlang vooruitgang boeken in de wetenschap. Zeker in de medische sector hebben we zorgvuldige protocollen voor hoe we nieuwe behandelmethodes en nieuwe medicijnen ontwikkelen, die stapje voor stapje uitproberen en op allerlei momenten op de rem kunnen trappen. De bewegwijzering die daar al bestaat kan ook helpen met de bewegwijzering rondom AI.

 

Prof. Dr. Maarten de Rijke

“Bestaande bewegwijzering gebruiken”

Kansen en risico’s

De impact van AI beperkt zich bovendien niet tot de technologie. Het raakt ook de mens en de organisatie. Naast kansen op het gebied van kwaliteit, toegankelijkheid en werkdrukvermindering brengt AI risico’s met zich mee, onder meer op het gebied van dataveiligheid, privacy, ethiek en verantwoordelijkheid. Daarnaast is de internationale context van belang. Europa positioneert zich nadrukkelijk ten opzichte van de Verenigde Staten en China, met een sterke focus op databeheer, dataveiligheid en publieke waarden.

 

Bijdragen aan betere zorg

Tegelijkertijd is de heel praktische vraag: welke AI-toepassingen worden vandaag al ingezet in de zorg, en hoe dragen die bij aan betere zorg? In dit hoofdstuk worden deze thema’s in samenhang besproken.

De ontwikkelingen in AI drukken ons eigenlijk met de neus op de feiten: wat is nou echt menselijk? Het is niet echt menselijk in de zorg om te registreren hoeveel minuten je aan elke patiënt besteedt. Nee, het gaat om menselijk contact. Dus als ik me een beetje optimistisch instel, denk ik: als we die AI goed inzetten, dan bereiken we dat de menselijkheid weer meer terugkomt in de zorg. Dat zou eigenlijk het ideaal moeten zijn.

 

Prof. Dr. Eric Postma

“De menselijkheid terug in de zorg”

Handreiking voor bestuurders

3. Wat betekent AI voor zorgorganisatie?

De opmars van AI gaat snel – ook in de zorg. Dat heeft ingrijpende gevolgen; AI raakt vrijwel alle vakgebieden binnen de zorg. Dat betekent niet dat bestaande werkwijzen overal direct moeten worden losgelaten, maar wel dat van zorgprofessionals én bestuurders wordt gevraagd zich actief te verhouden tot deze technologische ontwikkeling. ‘Aan de slag gaan met AI’ gaat daarbij verder dan het incidenteel toepassen van nieuwe systemen. Het vraagt om inzicht in mogelijkheden en beperkingen, om bewuste keuzes en om duidelijke kaders.

We moeten af en toe goed gecontroleerde risico's nemen. Dat is hoe we al eeuwenlang vooruitgang boeken in de wetenschap. Zeker in de medische sector hebben we zorgvuldige protocollen voor hoe we nieuwe behandelmethodes en nieuwe medicijnen ontwikkelen, die stapje voor stapje uitproberen en op allerlei momenten op de rem kunnen trappen. De bewegwijzering die daar al bestaat kan ook helpen met de bewegwijzering rondom AI.

 

Prof. Dr. Maarten de Rijke

“Bestaande bewegwijzering gebruiken”

Kansen en risico’s

De impact van AI beperkt zich bovendien niet tot de technologie. Het raakt ook de mens en de organisatie. Naast kansen op het gebied van kwaliteit, toegankelijkheid en werkdrukvermindering brengt AI risico’s met zich mee, onder meer op het gebied van dataveiligheid, privacy, ethiek en verantwoordelijkheid. Daarnaast is de internationale context van belang. Europa positioneert zich nadrukkelijk ten opzichte van de Verenigde Staten en China, met een sterke focus op databeheer, dataveiligheid en publieke waarden.

 

Bijdragen aan betere zorg

Tegelijkertijd is de heel praktische vraag: welke AI-toepassingen worden vandaag al ingezet in de zorg, en hoe dragen die bij aan betere zorg? In dit hoofdstuk worden deze thema’s in samenhang besproken.

De ontwikkelingen in AI drukken ons eigenlijk met de neus op de feiten: wat is nou echt menselijk? Het is niet echt menselijk in de zorg om te registreren hoeveel minuten je aan elke patiënt besteedt. Nee, het gaat om menselijk contact. Dus als ik me een beetje optimistisch instel, denk ik: als we die AI goed inzetten, dan bereiken we dat de menselijkheid weer meer terugkomt in de zorg. Dat zou eigenlijk het ideaal moeten zijn.

 

Prof. Dr. Eric Postma

“De menselijkheid terug in de zorg”