Ik denk terug aan een teamactiviteit, waarbij we met z’n allen een vlot moesten bouwen om zo snel mogelijk een riviertje over te steken. We hadden de beschikking over een paar tonnen, houten palen en een flinke hoeveelheid touw. Onder tijdsdruk gingen we met z’n zessen fanatiek aan de slag. De één greep naar het touw, twee anderen pakten de palen en de laatste twee sleepten enthousiast met de tonnen. Er werd druk getimmerd, geknoopt en overlegd, vol energie en goede moed. Toch stonden we een uur later met losse palen, touw en tonnen in onze handen naar de winnaars te kijken, die al aan de overkant waren. Wat in ons team ontbrak, was overzicht. Niemand had de tijd genomen om eerst samen te bepalen hoe het vlot gebouwd moest worden, welke volgorde logisch was en wie welke rol had. Terwijl de tijd wegtikte, werkten we hard – maar langs elkaar heen.

Pas op de plaats

Wat ik hiermee wil zeggen: het is verleidelijk is om direct in te stappen bij alle aantrekkelijke mogelijkheden van AI. Toch is het waardevol om even pas op de plaats te maken, het ongemak van de fear of missing out te accepteren en kritisch te blijven. In een wereld vol matige whitepapers, opzwepende tech-talks en blogs waarin AI centraal staat, is het een uitdaging om verder te kijken dan het oppervlakkige. Het vraagt om een meer fundamentele verkenning van wat AI is, hoe omvangrijk het is, waar we technisch staan en wat de impact is op mens en organisatie. Voor bestuurders is het essentieel om het overzicht te bewaren en te bepalen waarmee je concreet aan de slag kunt gaan. Wat werkt wel, wat niet? Daarom noemen we dit document een ‘bestuurlijke handreiking’.

Concrete handvatten

Deze handreiking is bedoeld om bestuurders te ondersteunen bij de opzet van een AI-programma, om zo de AI-gereedheid van de organisatie te vergroten. We beginnen met een compacte uitleg over wat AI op dit moment is, en kijken vooruit naar de ontwikkelingen. Vervolgens bespreken we de kansen en mogelijkheden, ‘de businesscase’ en geven we concrete handvatten. Ook besteden we aandacht aan veilig gebruik van AI en gaan we in op de AI Act. Daarnaast laten we zien hoe AAG zelf stap voor stap AI implementeert en wat dit voor ons betekent.

Diep in de materie gedoken

Bij het schrijven van deze handreiking zijn we niet over één nacht ijs gegaan. We zijn diep in de materie gedoken, hebben talloze artikelen gelezen, podcasts beluisterd en boeken doorgenomen. We voerden daarnaast gesprekken met vooraanstaande experts; mensen die zich al jarenlang bezighouden met AI. Maarten de Rijke (hoogleraar AI & IR, Universiteit van Amsterdam, Director Innovation Center for Artificial Intelligence), Eric Postma (hoogleraar Artificial Intelligence) en Job van den Berg (co-founder ai.nl, The Automation Group, Proxies, eBrain, techondernemer en auteur van diverse AI-boeken) deelden hun visie op en ideeën over AI met ons. Zij zorgden voor het nodige perspectief. Want hoewel AI door toegenomen rekenkracht een enorme sprong heeft gemaakt, is het zeker geen nieuw verschijnsel. Stilstaan bij de historische ontwikkeling maakt het makkelijker om de huidige ontwikkelingen te duiden.

Belangeloos kennis delen

AAG deelt haar opgedane kennis graag belangeloos met zorgorganisaties. Ons doel is om de zorg menselijker te maken. Hoewel het paradoxaal klinkt, kan AI daaraan bijdragen. Daarbij realiseren we ons dat deze handreiking zijn beperkingen kent. De ontwikkelingen gaan zo snel, dat sommige tools en inzichten die in deze handreiking worden genoemd al verouderd zijn als je dit leest. Dit document is daarom slechts bedoeld als startpunt om binnen de organisatie – Raad van Toezicht, Managementteam en medezeggenschapsorganen – het gesprek te voeren en AI efficiënt en effectief in te bedden in de organisatie.