Inhoud
2.1 De opkomst van AI-agents
2. Waar hebben we het eigenlijk over?
De kwaliteit van data
De opkomst van
AI-agents
2.1 De opkomst van AI-agents
Handreiking voor bestuurders
Duidelijkheid over rol en doel
Voor een optimale prestatie van een AI-agent moet duidelijk zijn welke rol de agent moet ‘aannemen’. Moet hij bijvoorbeeld optreden als bestuurder, salesmanager of als zorgcontrolmedewerker? Daarnaast moet het doel waar de agent aan werkt helder zijn, bijvoorbeeld: “analyseer de daadwerkelijk geleverde zorg en identificeer welke zorg onrechtmatig is geleverd” of “stel een samenvatting op van het regeringsbeleid voor de zorg”. Tot slot moet de identiteit van de agent goed zijn gedefinieerd. De identiteit bepaalt hoe de agent zich gedraagt, over welke kennis hij beschikt en op welke toon—formeel of informeel—hij communiceert.
Van digitale assistent naar autopilot
Bij dit alles is het goed te bedenken dat het fenomeen agent niet een vast gegeven is. In technische zin ontwikkelen agents zich steeds meer van digitale assistent naar autopilot. De ontwikkeling in volwassenheid van agents verloopt van eenvoudige operator tot volledig autonome waarnemer (Sapkota, Konstantionos, & Roumeliotis,, 2025), zie bijlage 2.
Het vermogen om logisch te redeneren en complexe problemen op te splitsen in overzichtelijke deelproblemen.
Een geheugen: resultaten uit eerdere interacties worden vastgehouden en op het juiste moment in de juiste context toegepast.
Het vermogen om zelfstandig andere tools benaderen en gebruiken via API’s, bijvoorbeeld voor toegang tot agenda’s, e-mails of CRM-systemen. De technologie is inmiddels zo ver gevorderd dat AI-agents zelfs in staat zijn andere AI-agents aan te sturen.
Steeds vaker gebruiken we AI via een AI-agent. Een AI-agent is software die in staat is om cognitieve taken effectief uit te voeren, zoals lezen, schrijven, informatie verzamelen, extraheren en interpreteren. Geef een agent een opdracht en deze voert de taak, binnen de gestelde kaders en context, zelfstandig uit.
Een agent onderscheidt zich door drie essentiële kenmerken:
De opkomst van AI-agents
Het zijn mensen die de creativiteit hebben om vooruit te kijken, de waarden die beslissingen sturen, de relaties die klanten en teams bij elkaar houden. Daarom ben ik er vast van overtuigd dat mensen centraal moeten blijven staan in de agentic enterprise, met AI als onze partner. AI moet de mensheid verheffen, niet verzwakken.
Marc Benioff, ondernemer en filantroop
“De mens moet centraal blijven staan”
Explosieve groei
De afgelopen jaren is de markt voor AI-agents explosief gegroeid. In 2025 experimenteerde 62% van de bedrijven met AI, waarvan 23% al opschaalde. Onderzoeksbureau Gartner voorspelt dat 40% van de bedrijfssoftware tegen eind 2026 taakspecifieke AI-agents bevat. Daarnaast schat Gartner in dat agentic AI tegen 2035 ongeveer $450 miljard aan software-omzet omvat (Gartner, 2025).
Kritische kanttekeningen
Er zijn kritische kanttekening te maken bij de huidige en voorspelde groei van vooral agentic AI:
Het vertrouwen in volledig autonome agents daalt.
De data-readiness en AI-infrastructuur blijven achter.
Ethische kwesties zoals privacy en biases worden nog te weinig goed geadresseerd.
Betrouwbaarheid: data moeten op methodische wijze zijn verzameld.
Actualiteit: het belang van actuele, up-to-date data is cruciaal.
Transparantie: volledige openheid over de herkomst en totstandkoming van data is nodig.
Objectiviteit: bias en suggestieve dataverzameling dienen te worden voorkomen.
Consistentie: data moeten reproduceerbaar zijn.
Niet alleen de explosief toegenomen rekenkracht, maar ook de ruime beschikbaarheid van data is een belangrijke drijfveer achter het succes van AI. Helaas ligt de focus daarbij veel minder op de kwaliteit van data. Veel organisaties slaan grote hoeveelheden – vaak ongestructureerde en ongebruikte – data op, zonder precies te weten waarvoor deze bedoeld is. De kernvraag is dan ook: aan welke kwaliteitseisen moet data voldoen? In grote lijnen zijn dit de belangrijkste punten:
De kwaliteit van data
AI-tools werken in mijn optiek heel slecht als je zelf geen goed idee hebt. Sommige mensen denken dat het een soort magische toverdoos is. Je gooit je jaarplan erin en er komt er een strategisch stuk uit waar je mee verder kan. Je moet echt zelf je koppie erbij houden.
Job van den Berg, techondernemer
“Je koppie erbij houden”
Kwaliteit boven kwantiteit van data
In een wereld die overspoeld wordt door data en waarbij AI steeds ‘slimmer’ wordt, is het des te belangrijker kritisch te zijn op de kwaliteit van data. Niet degene met de meeste informatie heeft een voorsprong, maar degene met de beste data maakt uiteindelijk het grootste verschil en oogst concurrentievoordeel. Juist daarom is datagovernance in dit AI-tijdperk van belang. Immers: garbage in is garbage out.
Vorige hoofdstuk
Volgende hoofdstuk
Inhoud
Handreiking voor bestuurders
2.1 De opkomst van AI-agents
Duidelijkheid over rol en doel
Voor een optimale prestatie van een AI-agent moet duidelijk zijn welke rol de agent moet ‘aannemen’. Moet hij bijvoorbeeld optreden als bestuurder, salesmanager of als zorgcontrolmedewerker? Daarnaast moet het doel waar de agent aan werkt helder zijn, bijvoorbeeld: “analyseer de daadwerkelijk geleverde zorg en identificeer welke zorg onrechtmatig is geleverd” of “stel een samenvatting op van het regeringsbeleid voor de zorg”. Tot slot moet de identiteit van de agent goed zijn gedefinieerd. De identiteit bepaalt hoe de agent zich gedraagt, over welke kennis hij beschikt en op welke toon—formeel of informeel—hij communiceert.
Van digitale assistent naar autopilot
Bij dit alles is het goed te bedenken dat het fenomeen agent niet een vast gegeven is. In technische zin ontwikkelen agents zich steeds meer van digitale assistent naar autopilot. De ontwikkeling in volwassenheid van agents verloopt van eenvoudige operator tot volledig autonome waarnemer (Sapkota, Konstantionos, & Roumeliotis,, 2025), zie bijlage 2.
Het vermogen om logisch te redeneren en complexe problemen op te splitsen in overzichtelijke deelproblemen.
Een geheugen: resultaten uit eerdere interacties worden vastgehouden en op het juiste moment in de juiste context toegepast.
Het vermogen om zelfstandig andere tools benaderen en gebruiken via API’s, bijvoorbeeld voor toegang tot agenda’s, e-mails of CRM-systemen. De technologie is inmiddels zo ver gevorderd dat AI-agents zelfs in staat zijn andere AI-agents aan te sturen.
Steeds vaker gebruiken we AI via een AI-agent. Een AI-agent is software die in staat is om cognitieve taken effectief uit te voeren, zoals lezen, schrijven, informatie verzamelen, extraheren en interpreteren. Geef een agent een opdracht en deze voert de taak, binnen de gestelde kaders en context, zelfstandig uit.
Een agent onderscheidt zich door drie essentiële kenmerken:
De opkomst van AI-agents
Explosieve groei
De afgelopen jaren is de markt voor AI-agents explosief gegroeid. In 2025 experimenteerde 62% van de bedrijven met AI, waarvan 23% al opschaalde. Onderzoeksbureau Gartner voorspelt dat 40% van de bedrijfssoftware tegen eind 2026 taakspecifieke AI-agents bevat. Daarnaast schat Gartner in dat agentic AI tegen 2035 ongeveer $450 miljard aan software-omzet omvat (Gartner, 2025).
Kritische kanttekeningen
Er zijn kritische kanttekening te maken bij de huidige en voorspelde groei van vooral agentic AI:
Het vertrouwen in volledig autonome agents daalt.
De data-readiness en AI-infrastructuur blijven achter.
Ethische kwesties zoals privacy en biases worden nog te weinig goed geadresseerd.
Het zijn mensen die de creativiteit hebben om vooruit te kijken, de waarden die beslissingen sturen, de relaties die klanten en teams bij elkaar houden. Daarom ben ik er vast van overtuigd dat mensen centraal moeten blijven staan in de agentic enterprise, met AI als onze partner. AI moet de mensheid verheffen, niet verzwakken.
Marc Benioff, ondernemer en filantroop
“De mens moet centraal blijven staan”
Betrouwbaarheid: data moeten op methodische wijze zijn verzameld.
Actualiteit: het belang van actuele, up-to-date data is cruciaal.
Transparantie: volledige openheid over de herkomst en totstandkoming van data is nodig.
Objectiviteit: bias en suggestieve dataverzameling dienen te worden voorkomen.
Consistentie: data moeten reproduceerbaar zijn.
Niet alleen de explosief toegenomen rekenkracht, maar ook de ruime beschikbaarheid van data is een belangrijke drijfveer achter het succes van AI. Helaas ligt de focus daarbij veel minder op de kwaliteit van data. Veel organisaties slaan grote hoeveelheden – vaak ongestructureerde en ongebruikte – data op, zonder precies te weten waarvoor deze bedoeld is. De kernvraag is dan ook: aan welke kwaliteitseisen moet data voldoen? In grote lijnen zijn dit de belangrijkste punten:
De kwaliteit van data
AI-tools werken in mijn optiek heel slecht als je zelf geen goed idee hebt. Sommige mensen denken dat het een soort magische toverdoos is. Je gooit je jaarplan erin en er komt er een strategisch stuk uit waar je mee verder kan. Je moet echt zelf je koppie erbij houden.
Job van den Berg, techondernemer
“Je koppie erbij houden”
Kwaliteit boven kwantiteit van data
In een wereld die overspoeld wordt door data en waarbij AI steeds ‘slimmer’ wordt, is het des te belangrijker kritisch te zijn op de kwaliteit van data. Niet degene met de meeste informatie heeft een voorsprong, maar degene met de beste data maakt uiteindelijk het grootste verschil en oogst concurrentievoordeel. Juist daarom is datagovernance in dit AI-tijdperk van belang. Immers: garbage in is garbage out.
Vorige hoofdstuk
Volgende hoofdstuk